Marka Hükümsüzlük, İptal ve Tecavüz Davalarında Yetkili Mahkeme
Güncelleme tarihi: 4 Kas
Bu yazıda temel olarak markanın hükümsüzlüğü, iptali ve marka hakkına tecavüz, ref, men davalarında yetkili mahkeme hangisidir, açıklanmaktadır. Markanın iptali veya hükümsüzlüğü ile marka hakkına tecavüz davasının birlikte açılması durumunda yetki konusu Yargıtay kararları ile incelenmektedir.
SMK Madde 156
(1) Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir. Bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir. Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, asliye hukuk mahkemesince; fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, asliye ceza mahkemesince bakılır. Bu dava ve işlere bakacak asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri ile bu mahkemelerin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir.
(2) Kurumun bu Kanun hükümlerine göre aldığı bütün kararlara karşı açılacak davalarda ve Kurumun kararlarından zarar gören üçüncü kişilerin Kurum aleyhine açacakları davalarda görevli ve yetkili mahkeme, Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir.
(3) Sınai mülkiyet hakkı sahibi tarafından, üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk davalarında yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir.
(4) Davacının Türkiye'de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde yetkili mahkeme, davanın açıldığı tarihte sicilde kayıtlı vekilin işyerinin bulunduğu yerdeki ve eğer vekillik kaydı silinmişse Kurum merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemedir.
(5) Üçüncü kişiler tarafından sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Sınai mülkiyet hakkı başvurusu veya sınai mülkiyet hak sahibinin Türkiye'de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde, dördüncü fıkra hükmü uygulanır.
1. Markanın Hükümsüzlüğü, İptali Davalarında Yetki
SMK 156/5'de görüldüğü üzere üçüncü kişiler tarafından sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme davalının yerleşim yerinin bulunduğu mahkeme olacaktır. Örneğin, hükümsüzlüğü istenecek markanın hak sahibinin yerleşim yeri İstanbul ise, bu markanın hükümsüzlüğü için açılacak davada yetkili mahkeme İstanbul mahkemeleri olacaktır.
Eğer davanın açıldığı tarihte markanın sahibinin Türkiye'de bir yerleşim yeri bulunmuyorsa, marka tescil sicilinde kayıtlı vekilinin işyerinin bulunduğu yerdeki mahkeme yetkili mahkeme olacaktır. Vekilin vekillik kaydı silinmişse, bu davada yetkili mahkeme TÜRKPATENT'in merkezinin bulunduğu Ankara olacaktır.
1.1 İlgili Mahkeme Kararları
1.1.1 UYAP Emsal — E.2023/429 K.2023/650
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi · 07.04.2023
Uyuşmazlık Konusu / Olay Örgüsü
Davacı, 14 adet markaya sahip bir firmadır. Davalı, 39. sınıfta "..." adlı bir markayı tescil ettirmiştir. Davacı, davalının bu markasının kendisinin tescilli markaları ile benzerlik gösterdiğini, iltibas (karışıklık) oluşturduğunu ve özellikle kendi markaları ile yüksek oranda benzerlik taşıdığını iddia etmiştir. Davacı ayrıca davalının 39. sınıfta herhangi bir ticari faaliyet göstermediğini (davalının faaliyet alanı imalat/mal sektörü, davacının ise taşımacılık/hizmet sektörü) belirtmiştir.
Hukuki Mesele(ler)
Yetkili mahkeme hangisidir? İlk derece mahkemesi tarafından yetkisizlik kararı verilmiş, davacı istinaf etmiştir. Davalı, yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğunu ileri sürmüştür. (Marka hükümsüzlüğünün esası istinaf konusu olmamış; sadece yetki meselesi incelenmiştir.)
Mahkemenin Gerekçesi
SMK'nun 156/5. maddesi uyarınca davalı marka sahibinin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunu belirtmiştir.
Davalı marka sahibinin yerleşim yerinin Ankara olduğu anlaşıldığından, ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararı vermedeki hukuki dayanağı sağlam bulunmuştur.
Davacı vekilinin "gerçek hak sahipliği ilkesi" ve "tecavüz fiilinin etkilerinin görüldüğü yer" argümanları kabul edilmemiştir.
İlk derece kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.
Sonuç / Hüküm
Davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddedilmesi.
Harç peşin alındığından yeniden alınmasına gerek olmadığı.
Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılması.
İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığı.
Dayanılan Başlıca Mevzuat
Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK): 6. madde, 156/3. madde, 156/5. madde
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK): 353. madde, 355. madde
556 sayılı KHK: 63/1. madde
Yapay zekâ ile üretilmiş özetlerdir; resmî nüsha ve hukuki görüş yerine geçmez. Kararların kendisinden teyit ediniz.
1.1.2 UYAP Emsal — E.2019/150 K.2019/455
İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi · 03.12.2019
Uyuşmazlık Konusu / Olay Örgüsü
Davacı, miras yoluyla aldığı tescilli bir marka hakkında sahip olduğu haklara davalının tecavüz ettiğini iddia etmiştir. Davalı, söz konusu marka ile benzer bir markayı (aralarına noktalama işaretleri koyarak) TPMK nezdinde tescil ettirmiş ve bunu tabelalarda, basılı evraklarda, alan adında ve işletme ekipmanlarında kullanmaktadır. Davacı, davalının bu eylemi nedeniyle marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet olduğunu ve önceki bir mahkeme kararıyla da tespit edildiğini ileri sürmüştür.
Hukuki Mesele(ler)
Davalı adına tescilli markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkinin talep edilebilir olup olmadığı.
Dava konusu uyuşmazlıkta yetkili mahkemenin hangisi olduğu (İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi mi, Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi mi).
Mahkemenin Gerekçesi
Mahkeme, 3. kişiler tarafından marka sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkemenin davalının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki mahkeme olduğunu belirtmiştir. Buna dayanarak SMK 156/5 maddesi, 556 sayılı KHK 63/3 maddesi, HMK 6. maddesi ve TMK 4721. maddesi hükümlerini dikkate almıştır. Mahkeme, davalı şirketin TPE kayıtlarına göre merkez adresinin Bağcılar olduğunu tespit etmiş ve bunun sonucunda yetkisizliğine karar vermiştir.
Sonuç / Hüküm
Davalı vekilinin yetki itirazı kabul edilmiştir; mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
Dosya, Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir (HMK 20. madde uyarınca).
Harç, masraf ve vekalet ücreti nihai karar ile birlikte belirlenecektir.
Dayanılan Başlıca Mevzuat
6769 Sayılı SMK – 156/5. maddesi (3. kişiler tarafından açılacak davalarda yetkili mahkeme)
556 Sayılı KHK – 63/3. maddesi (marka davasında yetkili mahkeme)
6100 Sayılı HMK – 6. madde (genel yetkili mahkeme) ve 20. madde (yetkisizlik kararı sonrası dosyanın gönderilmesi)
4721 Sayılı TMK – Tüzel kişinin yerleşim yeri hakkında hüküm
Yapay zekâ ile üretilmiş özetlerdir; resmî nüsha ve hukuki görüş yerine geçmez. Kararların kendisinden teyit ediniz.
1.1.3 UYAP Emsal — E.2022/211 K.2023/108
İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi · 13.06.2023
Uyuşmazlık Konusu / Olay Örgüsü
Davacı, TPMK nezdinde davalı adına tescilli olan iki marka numarasının hükümsüzlüğü ve ticari sicilden terkini talep etmiştir. Ayrıca ilgili markaların devir ve temlikini önleyici mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini istemiştir.
Hukuki Mesele(ler)
Asıl hukuki mesele, davayı açan İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin yetki konusudur. Davalı vekili, bu mahkemenin davanın görülmesine yetkili olmadığını ileri sürmüştür.
Mahkemenin Gerekçesi
Mahkeme, SMK 156/5. maddesine atıfla, sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkemenin davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu sonucuna varmıştır. UYAP kontrolü sonucunda davalının yerleşim yerinin Bakırköy olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi yetkisizdir.
Sonuç / Hüküm
Davalı vekilinin yetki itirazı kabul edilmiştir.
Mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir; dava dilekçesi yetki yönünden reddedilmiştir.
Yetkili ve görevli mahkeme: Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmiştir.
Davanın yetkili mahkemeye gönderilmesi için iki haftalık süre verilmiştir.
Harç, masraf ve vekalet ücretinin nihai karar ile birlikte belirlenmesine karar verilmiştir; istinaf yolu açık bırakılmıştır.
Dayanılan Başlıca Mevzuat
6769 sayılı SMK, 156/5. maddesi
HMK, 20. maddesi
HMK, 345/1. maddesi
Yapay zekâ ile üretilmiş özetlerdir; resmî nüsha ve hukuki görüş yerine geçmez. Kararların kendisinden teyit ediniz.
2. Marka Hakkına Tecavüz, Men, Ref Davalarında Yetki
SMK 156/3 uyarınca sınai mülkiyet hakkı sahibi tarafından üçüncü kişiler aleyhine dava açılmak istenmesi durumunda yetkili mahkeme, sınai mülkiyet hakkı sahibinin yerleşim yeri, hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği veya bu fiillerin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir. Marka hakkını ihlal eden fiiller temelde bir haksız fiildir; bu kapsamda buradaki yetki unsurları Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun haksız fiilden kaynaklanan davalardaki yetki kuralıyla aynı doğrultudadır.
Marka hakkı ihlal edilen kişi SMK 156. maddenin 3. fıkrası uyarınca, fıkrada belirtilen mahkemelerden birinde davasını açabilecektir. Örnek vermek gerekirse marka hakkı sahibinin yerleşim yeri İzmir ise fakat marka hakkını ihlal eden eylemler Ordu'da gerçekleşiyorsa, hak sahibi davasını kendi yerleşim yeri İzmir'de açabileceği gibi Ordu'da da açabilecektir. Başka bir örnekte, marka hakkını ihlal eden eylemler internet üzerinden çevrimiçi platformda gerçekleşiyorsa, internette gerçekleşen ihlallerin etkileri tüm Türkiye'de sonuç doğurduğundan, marka hakkı sahibi Türkiye'nin herhangi bir yerinde davasını açabilecektir. Fakat, burada vurgulanması gereken davanın açılması süresince yetki yönünden seçimlik hakların kullanılmasında dürüstlük ilkesine aykırılık teşkil etmemelidir.
2.1 İlgili Mahkeme Kararları
2.1.1 Yargıtay — E.2014/1690 K.2014/2722
11. Hukuk Dairesi · 17.02.2014
Uyuşmazlık Konusu / Olay Örgüsü
Davacı, "Ü. Ç." adlı tanınmış ve tescilli bir ambalaj markasına sahip olduğunu belirtmiştir. Davalının, davacının markasıyla karıştırılmaya neden olacak şekilde, benzer/aynı içerikte ve ambalajda "H." ibaresiyle peynirli kraker ve bisküvi ürettiği iddia edilmektedir. Davacı, davalının ürünlerinin kendisinin marka hakkına tecavüz oluşturduğu ve haksız rekabet yarattığını öne sürerek dava açmıştır.
Hukuki Mesele(ler)
Marka hakkına tecavüz davalarının açılabileceği yetkili mahkemenin belirlenmesi (yetki meselesi)
Marka hakkına tecavüz iddiası
Haksız rekabet iddiası
Mahkemenin Gerekçesi
İlk Mahkemenin Kararı: 556 sayılı KHK'nın 63/1. maddesine dayanarak, davalının yetki itirazını yerinde bulmuştur. Davacının kendi ikametgahında dava açmadığını gerekçe göstererek davanın yetkisiz mahkemede açıldığını kararlaştırmış, dosyayı Karaman Asliye Hukuk Mahkemesine göndermiştir. Yargıtay'ın Kararı: 556 sayılı KHK'nın 63/1. maddesi marka hakkına tecavüz davalarında üç yetki unsurundan birini aramaktadır: marka sahibinin ikametgahı, suçun işlendiği yer veya tecavüz fiilinin etkilerinin görüldüğü yer. Davalının ürettiği ürünlerin İstanbul'da satılması, tecavüz fiilinin etkilerinin İstanbul'da görüldüğü anlamına gelmektedir. İlk mahkeme bu üçüncü yetki unsurunun varlığını göz önüne almamıştır; davacının yalnızca yanlış yerde dava açmış olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilemez.
Sonuç / Hüküm
İlk mahkemenin kararı davacı yararına bozulmuştur. Temyiz peşin harcı davacıya iade edilecektir. Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/1690 E., 2014/2722 K., 17.02.2014 tarihinde oybirliğiyle verilmiştir.
Dayanılan Başlıca Mevzuat
556 sayılı KHK, 63/1. maddesi — Marka hakkı davalarında yetkili mahkemenin belirlenmesine ilişkin hüküm.
Yapay zekâ ile üretilmiş özetlerdir; resmî nüsha ve hukuki görüş yerine geçmez. Kararların kendisinden teyit ediniz.
2.1.2 Yargıtay — E.2025/6061 K.2025/8774
5. Hukuk Dairesi · 16.06.2025
Uyuşmazlık Konusu / Olay Örgüsü
Davacı, 2019/64174 numaralı "......." markanın tescilli sahibi olup, davalı tarafından bu markanın kullanılması sebebiyle marka hakkına tecavüz ve haksız rekabete maruz kalmıştır. Uyuşmazlık, ticaret unvanının ve marka haklarının korunması, tecavüzün tespiti ve önlenmesi ile haksız rekabet eylemlerinin durdurulmasına ilişkindir.
Hukuki Mesele(ler)
Yetki uyuşmazlığı: İki ilçe mahkemesi arasından hangisinin yetkili olduğu.
Doğru kanun maddesi: SMK 156/3 (marka sahibi tarafından açılan davalar) mı, yoksa 156/5 (marka sahibi aleyhine açılan davalar) mı uygulanmalıdır.
Mahkemenin Gerekçesi
Davacı, sınai mülkiyet hakkı sahibi olarak kendi tarafından dava açtığından, SMK 156/3 hükmü uygulanmalıdır. Bu hükme göre yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri, hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yer veya fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir. Davalının yerleşim yerinin bulunduğu yeri esas alan 156/5 hükmü, yalnızca marka sahibi aleyhine açılan davalar için geçerlidir.
Sonuç / Hüküm
İzmir Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi yetkili mahkeme olarak belirlenmiştir. Karar, Yargıtay tarafından oy birliğiyle 16.06.2025 tarihinde kesin olarak verilmiştir.
Dayanılan Başlıca Mevzuat
6100 sayılı HMK'nın 21. ve 22. maddeleri (yetki uyuşmazlığı)
5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi
6769 sayılı SMK'nın 156. maddesi, özellikle 3. ve 5. fıkraları
Yapay zekâ ile üretilmiş özetlerdir; resmî nüsha ve hukuki görüş yerine geçmez. Kararların kendisinden teyit ediniz.
2.1.3 UYAP Emsal — E.2021/1157 K.2021/1026
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi · 09.09.2021
Uyuşmazlık Konusu / Olay Örgüsü
Davacı (İsviçre menşeli firma), sahip olduğu tescilli markaların, davalı tarafından benzer şekilde internet alan adında, ticaret unvanında ve ürünlerde kullanıldığını ileri sürmüştür. Davacı bu kullanımların marka tecavüzü ve haksız rekabet oluşturduğunu öne sürerek bunun tespiti, önlenmesi ve durdurulmasını istemiştir.
Hukuki Mesele(ler)
Davalının eylemlerinin marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil edip etmediği.
Ana tartışma: marka tecavüzü davasının hangi yer mahkemesinde açılabileceği.
SMK 156/3 (seçimlik hak) ile SMK 156/4 (davacının marka vekilinin işyeri) hükümlerinin uygulanma alanı.
Mahkemenin Gerekçesi
İlk derece mahkemesi, SMK 156/4 maddesine dayanarak, davacının marka vekilinin İstanbul'da kayıtlı olması nedeniyle Ankara Mahkemesinin yetkisiz olduğuna karar vermişti. Bölge Adliye Mahkemesi ise SMK 156/3 maddesinin davacıya seçimlik hak tanıdığını; davanın davacının yerleşim yeri, hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği veya etkilerinin görüldüğü yer mahkemesinde açılabileceğini belirtmiştir. İnternetten yapılan marka kullanımının etkileri her yerde görüldüğünden, tecavüz davası Ankara dâhil her yerde açılabilir; ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararı bu nedenle hukuka aykırı bulunmuştur.
Sonuç / Hüküm
Davacının istinaf başvurusu kabul edilmiş, ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararı kaldırılmıştır. Dosya, davanın yeniden görülmesi için Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine geri gönderilmiştir. Karar oybirliği ile 09.09.2021 tarihinde kesin olarak verilmiştir.
Dayanılan Başlıca Mevzuat
6769 sayılı SMK: 156/3 ve 156/4 maddeleri
6100 sayılı HMK: 6, 19/2, 353/1-a-3 maddeleri
Türk Ticaret Kanunu (TTK): 61. madde (haksız rekabete ilişkin)
Yapay zekâ ile üretilmiş özetlerdir; resmî nüsha ve hukuki görüş yerine geçmez. Kararların kendisinden teyit ediniz.
3. Hükümsüzlük, İptal Davaları ile İhlal Davalarının Birlikte Açılması Durumunda Yetkili Mahkeme
Uygulamada çoğunlukla markanın hükümsüzlüğü ve marka hakkının ihlali davalarının birlikte açıldığı görülmektedir. Bu durumda akıllarda yetkili mahkemenin nasıl belirleneceği sorusu oluşabilir. Markanın hükümsüzlüğü ile marka hakkını ihlal eden davaların birlikte açılması durumunda davacı seçimlik hakkını kullanarak, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde, kendi yerleşim yerinde, hukuka aykırı fiillerin gerçekleştiği yerde veya etkilerinin görüldüğü yerde açabilecektir. Yalnız yüksek mahkememiz Yargıtay'ın aksine bir kararı da bulunmaktadır. Örneğin; Yargıtay 11. HD, 09.11.2009 T, 2008/7264 E, 2009/11537 K numaralı kararında "Davacı, kendisine ait "..... markasındaki şekille davalının "......." markasındaki şeklin aynı olduğunu ileri sürerek hükümsüzlük, sicilden terkin ve tecavüzün önlenmesi talebiyle dava açmış; davalı ise şirket merkezinin Kadıköy'de olması nedeniyle İstanbul FSHHM'nin yetkili olduğunu savunmuştur. Mahkeme, 556 sayılı KHK'nın 63/3. maddesi uyarınca üçüncü kişilerin marka hakkı sahibine karşı açacağı davalarda yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, davacının da bu davada üçüncü kişi konumunda bulunduğu ve 63/1. maddenin uygulanamayacağı, ayrıca tecavüzün durdurulması taleplerinin de hükümsüzlüğe karar vermeye yetkili mahkemece değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı vererek dosyanın Kartal (İstanbul) Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine hükmetmiştir. Yargıtay 11. HD, davacı vekilinin temyiz itirazlarını yerinde bulmayarak kararı onamıştır."
3.1 İlgili Mahkeme Kararları
3.1.1 Yargıtay — E.2014/126 K.2014/1784
11. Hukuk Dairesi · 03.02.2014
Uyuşmazlık Konusu / Olay Örgüsü
Davacı, 178529 sayılı ambalaj markasının sahibidir. Davalı, bu markayı taklit ederek "...." ibaresiyle pazarlamış ve İstanbul'da satmıştır. Davalı ayrıca, 2004/34778 sayılı "......." markasını ve 2007/04467 sayılı endüstriyel tasarımı kendi adına tescil ettirmiştir. Davacı, davalının gönderilen ihtarnameye karşı eylemlerini sürdürdüğünü ileri sürmüştür.
Hukuki Mesele(ler)
Davalının davacının markalı ürünlerini taklit ederek pazarlaması marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil edip etmediği.
Davalı adına tescilli markanın ve tasarımın kötüniyetle tescil edilmiş olup olmadığı ve hükümsüzlüğü.
Yetkiye ilişkin mesele: markalı ürünlerin İstanbul'da satılması halinde hangi mahkemenin yetkili olduğu (İstanbul / Eskişehir).
Mahkemenin Gerekçesi
Bozulan Mahkeme Kararı: Hükümsüzlüğü talep edilen markanın davalı adına tescilli olması ve davalının adresinin Eskişehir'de bulunması nedeniyle mahkemenin yetkisiz olduğuna, uyuşmazlığın Eskişehir Mahkemelerinin yetkisine girdiğine karar vermiştir. Yargıtay: 556 sayılı KHK'nın 63/1. maddesi uyarınca tecavüz iddiası bulunan davalar, tecavüz fiillerinin etkilerinin görüldüğü yerde açılabilir. Davacı, tecavüz iddiasına konu ürünlerin İstanbul'da satıldığı mahkemede davayı açmış; taraflar arasında bu hususta ihtilaf bulunmamaktadır. 556 sayılı KHK'nın 63/3. maddesi uyarınca hükümsüzlük davalarında farklı yetki kuralları geçerli olup, alt mahkemenin yetkisizlik kararı asıl davada davacı açısından isabetsizdir.
Sonuç / Hüküm
İlk derece mahkemesinin yetkisizlik kararı, davacı yararına bozulmuştur. Ödediği temyiz peşin harcı davacıya iade edilecektir. Karar, 03.02.2014 tarihinde oybirliğiyle verilmiştir.
Dayanılan Başlıca Mevzuat
556 sayılı KHK, Madde 63/1 ve 63/3 (yetki hükümleri); marka tescili ve tecavüz hükümleri; endüstriyel tasarım tescili hükümleri.
Yapay zekâ ile üretilmiş özetlerdir; resmî nüsha ve hukuki görüş yerine geçmez. Kararların kendisinden teyit ediniz.
3.1.2 UYAP Emsal — E.2018/261 K.2018/136
İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi · 21.05.2018
Uyuşmazlık Konusu / Olay Örgüsü
Davacı, 32. sınıfta tescilli bir markasının sahibi olduğunu ve davalının kendi markasının tanınırlığından yararlanarak benzer bir markayı kendi adına tescil ettirdiğini ileri sürmektedir. Davacı, davalı markanın kendisinin markasıyla iltibas yarattığını ve haksız rekabet oluşturduğunu, kendisine maddi ve manevi zarar verdiğini iddia etmektedir.
Hukuki Mesele(ler)
Marka hükümsüzlüğü davasında İstanbul mahkemesinin yetki ve görevine sahip olup olmadığı.
Tecavüz ve haksız rekabet iddialarının bulunması halinde yetkili mahkemenin tespiti.
Davacı markasıyla iltibas yaratan davalı eyleminin haksız rekabet teşkil edip etmediği.
Mahkemenin Gerekçesi
6769 sayılı SMK'nın 25. maddesinde marka hükümsüzlüğü davası davalının ikametgahı mahkemesinde açılabilmektedir. Ancak aynı kanunun 156. maddesine göre, dava tecavüz ve haksız rekabet iddiasını da içerdiğinde, yetkili mahkeme davacının yerleşim yeri, hukuka aykırı fiilin işlendiği yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi olabilir. Davacının markası TÜRKPATENT'te tescillidir ve davacı Gaziantep'te yerleşimlidir; bu nedenle Gaziantep mahkemesi de yetkilidir. İstanbul mahkemesi bu koşullarda yetkisiz bulunmaktadır.
Sonuç / Hüküm
Davacı tarafından açılan dava dilekçesi reddedilmiştir. Yetkili mahkemenin Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) olduğu tespit edilmiştir. Karar kesinleşmesi veya istinaf yapılması halinde dosya Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilecektir.
Dayanılan Başlıca Mevzuat
HMK: 5., 16., 21., 22., 345. maddeler; 6769 sayılı SMK: 25., 156. maddeler; Türk Ticaret Kanunu: haksız rekabet hükümleri.
Yapay zekâ ile üretilmiş özetlerdir; resmî nüsha ve hukuki görüş yerine geçmez. Kararların kendisinden teyit ediniz.
3.1.3 Yargıtay — E.2023/6239 K.2023/10274
5. Hukuk Dairesi · 06.11.2023
Uyuşmazlık Konusu / Olay Örgüsü
Gaziantep ve Diyarbakır'da bulunan iki asliye hukuk mahkemesi arasında yetki uyuşmazlığı incelenmiştir. Bir marka sahibi (davacı), davalı marka sahibi aleyhine marka hakkına tecavüzün men ve refi, tecavüzü oluşturan fiilin durdurulması, tecavüzün giderilmesi ve davalı adına tescilli bir markanın hükümsüzlüğü istemiyle dava açmıştır.
Hukuki Mesele(ler)
Marka hakkına tecavüz davalarında yetkili mahkemenin hangi esaslar doğrultusunda belirleneceği.
Hükümsüzlük istemi ile tecavüzün giderilmesi istemi gibi kümülatif taleplerin bulunması durumunda yetkinin belirlenmesi.
Davacının yerleşim yeri, hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yer veya etkilerinin görüldüğü yerin hangisinin yetkili olduğu.
Mahkemenin Gerekçesi
Davacı vekili dava dilekçesinde hükümsüzlük ve sicilden terkin istemi yanında, marka hakkına yönelik tecavüzün men ve refi talebinde de bulunmuştur. SMK 156/3 uyarınca, sınai mülkiyet hakkı sahibi tarafından üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk davalarında yetkili mahkeme: davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği veya bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir. Davacı tarafından sadece hükümsüzlük talebinin değil, aynı zamanda tecavüzün giderilmesi talebinin de ileri sürülmüş olması davaların yığılması niteliğinde olup, bu durum davacının yerleşim yerinin de yetkili olmasını sağlar.
Sonuç / Hüküm
Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) de yetkili mahkeme olarak belirlenmiştir. Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkisizlik kararı bozulmuştur; uyuşmazlığın Gaziantep mahkemesinde görülmesi gerektiğine karar verilmiştir.
Dayanılan Başlıca Mevzuat
HMK m. 21, 22; 5235 sayılı Kanun m. 36/3; 6769 sayılı SMK m. 156/3 ve m. 156/5.
Yapay zekâ ile üretilmiş özetlerdir; resmî nüsha ve hukuki görüş yerine geçmez. Kararların kendisinden teyit ediniz.
© Budak Fikri Mülkiyet - Sitemizdeki yayınlar Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında korunmaktadır.
T. Serkan BUDAK
Avukat ve Marka Vekili
+90 553 023 07 27
Yorumlar